Το χειρόγραφο και η μεταγραφή
Το παρόν Κοινωνικό σώζεται σε χειρόγραφο ιδιωτικής συλλογής του Ναξίου Ψάλτου κ. Μιχαήλ Κουνάδη, χωρίς ένδειξη χρονολόγησης. Η απουσία ημερομηνίας δεν είναι ασυνήθιστη σε κώδικες αυτού του τύπου, ιδίως όταν πρόκειται για ανθολογίες προσωπικής χρήσης. Η μεταγραφή σε ηλεκτρονική μορφή από τον Δημήτριο Παπάνη επιτρέπει την ανάγνωση και τη μελέτη του μέλους εκτός του πρωτοτύπου, ένα έργο που υπηρετεί ταυτόχρονα τη διάσωση και τη διάδοση.
Το μέλος
Ο Ήχος Τέταρτος Άγια αποτελεί τη χαρακτηριστική επιλογή για τα κοινωνικά της Αναστάσεως και της Διακαινησίμου, με τη φωτεινότητα και την επισημότητα που αρμόζουν στη μεγαλύτερη εορτή της Εκκλησίας. Το «Σώμα Χριστού μεταλάβετε» αντικαθιστά κατά την περίοδο αυτή το συνηθισμένο κοινωνικό της Κυριακής, συνοδεύοντας τη Θεία Μετάληψη των πιστών στις πασχαλινές Λειτουργίες. Η μελοποίηση του Ζηνοβίου εντάσσεται στη μακρά παράδοση συνθέσεων του ίδιου ύμνου και προσφέρει μια ακόμη εκδοχή ενός μέλους που έχει απασχολήσει σχεδόν κάθε σημαντικό μελουργό της εκκλησιαστικής μας μουσικής.
Ο μελοποιός
Ο Αρχιμανδρίτης Ζηνόβιος Προυσαεύς, γνωστός και ως Προυσαέας, ανήκει στη γενιά των λογίων κληρικών που έδρασαν στον 19ο αιώνα και διαμόρφωσαν την εκκλησιαστική μουσική παιδεία στον ευρύτερο μικρασιατικό και κωνσταντινουπολίτικο χώρο. Το προσωνύμιο μαρτυρεί τον δεσμό του με την Προύσα της Μικράς Ασίας, μία από τις πόλεις που διατήρησαν ζωντανή τη βυζαντινή ψαλτική παράδοση.
Υπήρξε μαθητής του Χρυσάνθου εκ Μαδύτων, ενός εκ των Τριών Διδασκάλων της Νέας Μεθόδου, γεγονός που τον τοποθετεί στην πρώτη γενιά μουσικών που έλαβαν την παιδεία τους απευθείας από τους εισηγητές του νέου συστήματος αναγραφής, το οποίο καθιερώθηκε το 1814. Στις πηγές χαρακτηρίζεται μουσικολογιώτατος, τίτλος που στην εποχή του υποδήλωνε ουσιαστική θεωρητική κατάρτιση και πρακτική γνώση της Ψαλτικής Τέχνης. Παράλληλα ασχολήθηκε με την καλλιγραφία μουσικών χειρογράφων, σε εποχή κατά την οποία η έντυπη έκδοση μουσικών βιβλίων προχωρούσε αργά και τα τυπωμένα αντίτυπα παρέμεναν δυσπρόσιτα ή ακριβά. Απεβίωσε το 1868 ιερατεύων στα Υψωμάθεια της Κωνσταντινουπόλεως.
Με την παρούσα δημοσίευση το μέλος γίνεται διαθέσιμο σε όσους ενδιαφέρονται για τη μελέτη και την εκτέλεση κοινωνικών της Αναστάσεως. Ευχαριστούμε θερμά τον κάτοχο της συλλογής κ. Μιχαήλ Κουνάδη, ο οποίος παραχώρησε το χειρόγραφο προς δημοσίευση, συμβάλλοντας στη διάδοση ενός μέλους που διαφορετικά θα παρέμενε γνωστό μόνο σε στενό κύκλο.
Download σε μορφή pdf ΕΔΩ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σχόλιο Ιστολογίου
Οι απόψεις που εκφράζονται, απηχούν την προσωπική γνώμη του εκάστοτε γράφοντος.
Γράψτε το σχόλιό σας και απλά περιμένετε λίγες ώρες μέχρι να το δείτε δημοσιευμένο.
Σχόλια που τηρούν στοιχειώδη κανόνες ευπρέπειας είναι αυτονόητο ότι αποτελούν αφορμή διαλόγου και ουδέποτε θα λογοκριθούν.
Δεν επιτρέπονται σχόλια που συκοφαντούν κάποιο πρόσωπο, που περιέχουν υβριστικούς χαρακτηρισμούς κλπ. Για τον λόγο αυτό ενεργοποιήθηκε η προ-έγκριση για να αποφευχθούν κρούσματα προσβλητικής συμπεριφοράς διότι οφείλουμε να διαφυλάξουμε την αξιοπρέπεια του ιστολογίου μας.
Ανώνυμα σχόλια ή σχόλια με ψευδώνυμο ενδέχεται να διαγραφούν για την διαφύλαξη της ποιότητας. Τα σχόλια δεν είναι πεδίο στείρας αντιπαράθεσης αλλά προβληματισμού και γόνιμου διαλόγου.