Translate

Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (οστ΄) Το Άγιο των Αγίων στην υμνολογία της εορτής των Εισοδείων της Θεοτόκου

Το Άγιο των Αγίων στην υμνολογία της εορτής των Εισοδείων της Θεοτόκου

Θεοδώρου Ρόκα,
Θεολόγου
Μ.Α. Ερμηνευτικής Θεολογίας 
Έλαβε χώρα και ο εορτασμός των Εισοδείων της Θεοτόκου και τώρα διανύουμε την περίοδο των μεθεόρτων της εορτής. Στον εσπερινό της εορτής εψάλη ως έκτο στιχηρό προσόμοιο το ακόλουθο:

"Τῶν Ἁγίων εἰς Ἅγια, ἡ Ἁγία καὶ ἄμωμος, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι εἰσοικίζεται, καὶ δι' Ἀγγέλου ἐκτρέφεται, τῷ ὄντι ὑπάρχουσα, ἁγιώτατος ναός, τοῦ Ἁγίου Θεοῦ ἡμῶν, τοῦ τὰ σύμπαντα, ἁγιάσαντος ταύτης εἰσοικήσει, καὶ θεώσαντος τὴν φύσιν, τὴν τῶν βροτῶν ὀλισθήσασαν".


Το προσόμοιο αυτό εξ αρχής κάνει λόγο για την είσοδο της Παναγίας στο "Άγιο των Αγίων" και μας κάνει να αναρωτηθούμε ποιο είναι αυτό το "Άγιο των Αγίων" στο οποίο εισάγεται η Παναγία;

Το Άγιο των Αγίων είναι το τρίτο και τελευταίο τμήμα του Ναού των Ιεροσολύμων, το οποίο απαντά σε όλους τους ισραηλιτικούς χώρους, δηλ. τη Σκηνή του Μαρτυρίου ή Σκηνή της Συναντήσεως, το Ναό του Σολομώντος, το Ναό του Ζοροβάβελ και τέλος το Ναό του Ηρώδη.

Τετάρτη, 22 Νοεμβρίου 2017

(Νέα κυκλοφορία) "Μουσικόν Ευχολόγιον", Γεωργίου Χατζηχρόνογλου


Μόλις κυκλοφόρησε το καινούργιο πόνημα του Άρχοντος Υμνωδού της Μ.τ.Χ.Ε. και Πρωτοψάλτου του Καθεδρικού Ναού Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού κ. Γεωργίου Χατζηχρόνογλου με τίτλο «ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ» που περιλαμβάνει τις Ακολουθίες των Μυστηρίων της Βαπτίσεως και του Γάμου καθώς και τη Νεκρώσιμο Ακολουθία.

Στην έκδοση περιλαμβάνεται και αντίστοιχο CD.

Η τιμή του βιβλίου είναι 20€ και διατίθεται από τις Εκδόσεις Νεκτάριος Παναγοπουλος.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον κ. Χατζηχρόνογλου στο τηλ. 697 227 9995 ή ΕΔΩ και με τον εκδοτικό Οίκο ΕΔΩ.

Τελετουργικά θέματα (νβ΄) Το «βάπτισμα της ανάγκης». Του Λειτουργιολόγου Γεώργιου Ζαραβέλα

Το «βάπτισμα της ανάγκης»

  Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Η οικονομία της Εκκλησίας έναντι περιπτώσεων, οι οποίες χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης, είναι δεδομένη. Η κατ’ οικονομία εφαρμογή των ιερών κανόνων και ποικίλων εκκλησιαστικών θεσμίων έρχεται να καλύψει όσα κενά δημιουργούνται και να θεραπεύσει τις προκλήσεις, οι οποίες ανακύπτουν, πάντα με διάκριση και σεβασμό. Μεταξύ αυτών των περιπτώσεων συγκαταλέγεται το «βάπτισμα της ανάγκης» ή «βάπτισμα της κλίνης» ή «βάπτισμα των κλινικών».

Το «βάπτισμα της ανάγκης» απευθύνεται σε πρόσωπα που για διάφορους λόγους πρέπει να βαπτισθούν εσπευσμένα, αφού εγκυμονεί κίνδυνος για την απώλεια της ζωής τους, όπως ασθένεια, επιβολή βίας κ.λπ. Το φαινόμενο αυτό ήταν περισσότερο σύνηθες τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, οπότε το μυστήριο του βαπτίσματος γινόταν σε προχωρημένη ηλικία. Με την επικράτηση του νηπιοβαπτισμού, όπου μεταξύ των κύριων παραγόντων ήταν και η παιδική θνησιμότητα, το βάπτισμα της ανάγκης δεν είναι τόσο συχνό, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται ότι εξέλειψε.

Η φοβερή στιγμή του θανάτου οδήγησε, επομένως, την Εκκλησία να προσαρμόσει κατάλληλα μία ειδική, σύντομη τελετή βάπτισης, ώστε όποιος κινδυνεύει να αποβιώσει και δεν έχει καταστεί μέτοχος του Σώματος του Χριστού να βαπτιστεί έγκαιρα. Η ταφή των αβαπτίστων νηπίων αντιμετωπίζεται ιδιαίτερα από την Εκκλησία. Η ταφή τους δεν τελείται με συγκεκριμένη εκκλησιαστική τυπική διάταξη, αλλά πραγματοποιείται είτε στον περίβολο εξωκκλησίου, είτε εντός χριστιανικού κοιμητηρίου, αφού θεωρούνται κατηχούμενοι, εφόσον οι γονείς τους είναι ενεργά μέλη της Εκκλησίας και θα τα προετοίμαζαν για το μυστήριο του βαπτίσματος.

Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Ψαλτικό Κυριακοδρόμιο! Κυριακή ΙΓ΄ Λουκά, 26.11.2017

Η Ακολουθία του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας της Κυριακής ΙΓ΄ Λουκά!

Επιλογή, Επιμέλεια και Στοιχειοθεσία μελών Χρήστος Γ. Τσακίρογλου.

Download σε μορφή pdf ΕΔΩ

Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

(Μουσικό κείμενο) Καταβασίες Χριστουγέννων Πεζές καὶ Ἰαμβικές κατ' εκτέλεσιν Ιακώβου Ναυπλιώτου (Καταγραφή Αγγέλου Βουδούρη)

Οι Ειρμοί του Πεζού και του Ιαμβικού κανόνος της Δεσποτικής εορτής της Χριστού Γεννήσεως, κατ' εκτέλεσιν του αειμνήστου Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.τ.Χ.Ε. Ιακώβου Ναυπλιώτου του Ναξίου, σε καταγραφή του αειμνήστου Α΄ Δομεστίκου της Μ.τ.Χ.Ε., επί Πρωτοψαλτείας Ιακώβου Ναυπλιώτου, Αγγέλου Βουδούρη.

Εκ του Μουσικού Βιβλίου του αειμνήστου Δομεστίκου της Μ.τ.Χ.Ε., Αγγέλου Βουδούρη. "Ειρμολόγιον των Καταβασιών των εορτών του ενιαυτού καθώς αυτές ασματωδούνται εν τη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία", Εν Κωνσταντινουπόλει 1925. Έκδοσις Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης, Αθήνα 1997.

Download σε μορφή pdf ΕΔΩ



Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

Κυριακάτικοι Στοχασμοί! Κυριακή Θ΄ Λουκά! Από τον Πανοσ. Αρχιμ. Ιερόθεο Λουμουσιώτη

Πανοσ Αρχιμ.
Ιεροθέου Λουμουσιώτη
Ιεροκήρυκος Ι.Μ. Ύδρας

 «καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά·
ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου.» (Λουκ. ιβ, 19)


Έτσι ξεκινά τον εσωτερικό του μονόλογο που απευθύνεται προς τον ίδιο του τον εαυτό ο πλούσιος της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, αγαπητοί μου αδελφοί, και μιλά στην ίδια του την ψυχή και την προσωποποιεί λέγοντας της ότι έχεις υλική αυτάρκεια και αυτοδυναμία ανθρωπίνων πραγμάτων και χρειωδών υλικών με τα οποία μπορεί να καλοπεράσει.

Με κανέναν άλλον δεν θα κοινωνήσεις τα αγαθά σου, σου ανήκουν, είναι δικά σου και μπορείς να τα διαχειριστείς όπως και όπου εσύ νομίζεις.

«Αναπαύου», βρες ανάπαυση σε αυτά. Kαλεί την ίδια του την ψυχική διάθεση ο πλούσιος να βρει ηρεμία και ανάπαυση σε όσα έχει αποκτήσει αλλά η ψυχή δεν χαίρεται με όσα έχει, αλλά με αυτά που είναι! Εδώ δε φαίνεται αδύναμη να μοιρασθεί άρα να ζήσει την χαρά της με κάποιον άλλον! Δεν μπορεί να χαρεί και ευφρανθεί έχοντας πράγματα που θα μοιρασθεί, που θα την οδηγήσουν στην χαρά να ζει με κάποιον άλλον άνθρωπο τον υλικό πλούτο και την καρποφορία που έχει αποκτήσει από τον κόπο των εργατών του. Αν μοιραζόταν τα αγαθά του με τους εργαζομένους σε αυτόν θα είχε την χαρά ότι τους προσέφερε κάτι για να χαρούν και εκείνοι.

Μελίσματα Ψαλτικής (ρμα΄) Μέλη Μαθηματαρίου (1)

Μελίσματα Ψαλτικής
Μέλη Μαθηματαρίου


Περιεχόμενα αναρτήσεως:
α) "Περίζωσαι την ρομφαίαν σου..." Μέγιστο μάθημα εκ του Μαθηματαρίου. Όταν ενδύεται ο Aρχιερεύς, εκ του ψαλμού του πολυελέου της Θεοτόκου. Μέλος Γρηγορίου Πρωτοψάλτου, Ήχος Βαρύς. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Ψαλτικής Διάκονοι" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου του Ιερού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Φιλοθέης Ιωάννου Τσούνη.Μονοφωνάρηδες με σειρά ερμηνείας:
1) Ιωάννης Τσούνης (Χοράρχης)
Πρωτοψάλτης Ιερού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Φιλοθέης.
2) Γεώργιος Κεσογλίδης,
Xορωδός Α΄ Χορού Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών. 

3) Παναγιώτης Μιχαλιτσιάνος, Λαμπαδάριος Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βριλησσίων. 
4) Εμμανουήλ Αβραάμ, Λαμπαδάριος Ιερού Ναού Αγίων Αναργύρων Πλάκας (Εξαρχία Παναγίου Ταφου).
5) Ιωάννης Τσούνης,
Πρωτοψάλτης Ιερού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Φιλοθέης.

β) "Αγαλλιάσθω ο Δαυΐδ..." Μέγιστο μάθημα εκ του Μαθηματαρίου. Είς την εορτήν των Εισοδίων της Θεοτόκου, Μέλος Μανουήλ Χρυσάφου. Ήχος Α΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Παναγίας Λαοδηγήτριας Θεσσαλονίκης και Χοράρχης του Χορού Ψαλτών "Φιλαθωνίτες" Δημήτριος Μανούσης.

Σημειώσεις: 
1) Η Εικόνα της Αναρτήσεως προέρχεται από το εξώφυλλο του έργου: "Μαθηματάριον: Ερμηνευτική και Μουσικολογική Σπουδή, Αθήναι 2017", σε επιμέλεια και συντονισμό του Φιλολόγου και Πρωτοψάλτου κ. Κωνσταντίνου Σκαρμούτσου, (το οποίο διανέμεται δωρεάν ΕΔΩ) και τον ευχαριστούμε θερμά που χορήγησε την άδεια να χρησιμοποιήσουμε τα μέλη για την δημιουργία των μαγνητοσκοπίων.
2) Ο Χορός Ψαλτών "Νάξιοι Μελιστές" ευχαριστεί θερμά τον κ. Ιωάννη Τσούνη και τον κ. Δημήτριο Μανούση που χορήγησαν άδεια για να αναρτήσουμε τα μαθήματα.

Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Οδοιπορικό στη Βυζαντινή Νάξο (κζ’) «Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Ματθαίου στην Πλάκα». Από την Αρχαιολόγο Ειρήνη Βασιλάκη.

«Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Ματθαίου στην Πλάκα »

Ειρήνης Βασιλάκη
Αρχαιολόγου

Ιερός Ναός Αγίου Ματθαίου στην Πλάκα της Νάξου

Στην πεδιάδα της Πλάκας σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων νοτιοδυτικά του οικισμού των Τριπόδων υπάρχει ο καμαροσκεπής, μονόχωρος ναός του Αγίου Ευαγγελιστού Ματθαίου με μεταγενέστερη ορθογώνια προσθήκη στα δυτικά (εικ. 1 Η όψη του ναού από τα βορειοδυτικά εξωτερικά). Ο ταπεινός, κατάλευκος ναΐσκος δεν προδίδει σήμερα με τις μικρές διαστάσεις του ότι έχει οικοδομηθεί στη θέση ενός από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα μνημεία της Παλαιοχριστιανικής Νάξου. Κατά το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα οικοδομήθηκε στη θέση αυτή μία μεγάλη τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με κιονοστοιχίες από έξι κίονες μεταξύ των κλιτών που έφεραν τόξα (εικ. 2 Η κάτοψη της παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Αποτυπώνεται με κόκκινο χρώμα ο
Εικ. 2
μεταγενέστερος ναός καθώς και το ψηφιδωτό δάπεδο). Το κεντρικό μεγαλύτερο κλίτος απέληγε ανατολικά σε μεγάλη αψίδα λείψανα της οποίας διατηρούνται εξωτερικά της σημερινής αψίδας του ναού. Το κεντρικό τμήμα του κεντρικού κλίτους είχε διακοσμηθεί με ψηφιδωτό δάπεδο τμήματα του οποίου διατηρούνται στο εσωτερικό του ναΐσκου και πρόσφατα συντηρήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Ορθογώνιο πλαίσιο με συνεχόμενα κισσόφυλα περικλείει διάχωρα με πολύχρωμα γεωμετρικά μοτίβα (εικ. 3-6 Λείψανα του ψηφιδωτού δαπέδου που πρόσφατα συντηρήθηκαν από την ΕΦΑ Κυκλάδων). Στο εσωτερικό του ναΐσκου διατηρούνται ενσωματωμένα στις τοιχοποιίες και τα δάπεδα κίονες και αμφικιονίσκοι παραθύρων, κιονόκρανα και άλλα αρχιτεκτονικά μέλη (εικ. 7 Κίονας με κιονόκρανο της βασιλικής ενσωματωμένος στο εσωτερικό του ναού). Νοτιοδυτικά του ναού διατηρείται μία μεγάλη μαρμάρινη μονολιθική κυλινδρική κολυμβήθρα που κοσμείται με εγχάρακτους σταυρούς κάτω από ημικυκλικά τόξα (εικ. 8 Η μαρμάρινη κολυμβήθρα). 

Μελίσματα Ψαλτικής (ρμ΄) Κυριακή Θ΄ Λουκά, 19.11.2017

 Μελίσματα Ψαλτικής
Κυριακή Θ΄ Λουκά
Ήχος Βαρύς, Εωθινό Β΄

  
α) "Την αιχμαλωσίαν Σιών..." Αναβαθμοί της Οκτωήχου. Μέλος Μανουήλ Πρωτοψάλτου, Ήχος Βαρύς. Ψάλλει ο αείμνηστος Πρωτοψάλτης Καβάλας Ματθαίος Τσαμκιράνης.
β) "Μετά μύρων...". Εωθινό Β΄ της Οκτωήχου. Μέλος επι τη βάση Θρασύβουλου Στανίτσα, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Υμνωδός της Μ.τ.Χ.Ε. Σπυρίδων Υφαντής. 
γ) Δοξολογία. Εκλογή στίχων εκ της Δοξολογίας. Μέλος Αθανασίου Βουγιουκλή, Ήχος Βαρύς Εναρμόνιος. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτομαΐστωρ της Μ.τ.Χ.Ε. Μιχαήλ Καλαϊτζής.
δ) "Οι τα Χερουβείμ...". Χερουβικός Ύμνος. Ήχος Βαρύς Διατονικός. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Παντανάσσης Πατρών  κ. Γεώργιος Μακρυγιάννης.