(Μουσικό κείμενο) Χερουβικό Μπαλασίου Ιερέως Ήχος Α΄, συντετμημένο υπό Άγγελου Σέφκα!

Αντί προλόγου

Ο «εντιμότατος καί σοφώτατος», όπως κατονομάζεται από τον Πατριάχη Δοσίθεο, Μπαλάσης υπήρξε ιερέας της Μεγάλης Εκκλησίας την οποία υπηρέτησε εξ απαλών ονύχων με διαφόρους τρόπους - ως Δομέστιχος, Πρωτονοτάριος, Εκκλησιάρχης, Ρήτορας, Χαρτοφύλακας, Σκευοφύλακας και Νομοφύλακας - γενόμενος όντως θεματοφύλακας των ιερών παραδόσεων και τηρητής της ψαλτικής παιδείας, όπως αυτή διαφυλάσσεται στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό [1]. 

Ήκμασε το τελευταίο τέταρτο του 17ου αι., υπήρξε μαθητής του Επισκόπου Νέων Πατρών, Γερμανού, και ανέπτυξε πλούσιο συγγραφικό έργο, το οποίο φαίνεται πως καθιερώθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μάλιστα, υπήρξε εγκαινιαστής της περιόδου των Εξηγήσεων που ολοκληρώνεται με την Μεταρρύθμιση του 1814. Η συγγραφική του δεινότητα χαρακτηρίζεται από μέλη ρέοντα, εύρυθμα, στέρεα και μεγαλοπρεπή, συνήθως μεγάλης χρονικής διάρκειας [2].

Στην ίδια λογική σύνθεσης στηρίζονται και τα Αργά Χερουβικά του, γνωστά στο ευρύ ψαλτικό κοινό από τις εξηγήσεις του Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος και των πρόσφατων εκδόσεων του Διονυσίου Σταματοπούλου [3]. Η μεγάλη τους διάρκεια αποτέλεσε σημαντικό λόγο για τη λήψη απόφασης περί σύντμησής τους με σκοπό να είναι δυνατόν να ψαλλούν και στις ημέρες μας, σύμφωνα με τις χρονικές συνήθειες που επικρατούν. 

Ο τρόπος με τον οποίο συντελέστηκε η σύντμηση υπακούει σε μεγάλο βαθμό στις γραμμές του συνθέτη, παρακολουθεί την πορεία της σύνθεσης και συμφωνεί με τη στάση του αρχικού μέλους στις διάφορες τονικές βαθμίδες. Γι’ αυτό σπανίως παρεμβάλλονται μουσικές φράσεις που δεν ανήκουν στην ίδια σύνθεση ή στο εν γένει συνθετικό έργο του Μπαλάση για να αντικαταστήσουν μια εκτενή μουσική γραμμή. Ως εικός, δεν συμπεριλήφθηκε έστω και περιορισμένο το κράτημα, καθώς δεν νοείται μια συντμητική προσπάθεια να περιέχει στοιχεία επιμήκυνσης του μέλους.

Ευχαριστίες αναπέμπονται στον κ. Δημήτριο Παπάνη, του οποίου η θερμή παράκληση και προτροπή απετέλεσε εφαλτήριο για την ενέργεια της σύντμησης των Αργών αυτών Χερουβικών, καθώς και των κ.κ. Γεωργίου Χατζηθεοδώρου Άρχοντος Μαΐστορος τής Μ.τ.Χ.Ε., Νικολάου Νερούτσου, Πρωτοψάλτου και Γερασίμου - Σοφοκλή Παπαδοπούλου, Υποψηφίου Διδάκτορος Βυζαντινής Μουσικολογίας τού Ε.Κ.Π.Α. για την σημαντική κρίση τους, περί διαφόρων γνωμών και διορθώσεων.

Ο πονήσας διά το κοινόν όφελος, 

Άγγελος Σέφκας.

Download σε μορφή pdf ΕΔΩ

(Νέα έκδοση) Αγγλοελληνικό Γλωσσάρι Βασικών Όρων τής Βυζαντινής Μουσικολογίας, Επιμέλεια Γεράσιμος - Σοφοκλής Παπαδόπουλος!

Κυκλοφορεί τον Σεπτέμβριο 2020 από τις εκδόσεις fagotto books.

Bασισμένο στο βιβλίο του Christian Troelsgård “Byzantine Neumes” (Βυζαντινά μουσικά σημάδια)

Η επιστήμη της Βυζαντινής Μουσικολογίας αριθμεί περισσότερο από ένα αιώνα ζωής, με την πλειοψηφία των μελετημάτων της να είναι γραμμένα στα ελληνικά και στα αγγλικά. Το Γλωσσάρι αυτό επιχειρεί για πρώτη φορά την αντιστοίχιση των δύο γλωσσικών κωδίκων σε επίπεδο ορολογίας, αλλά και σημασίας.

Επιμελημένο από τον μουσικολόγο και γλωσσολόγο Γεράσιμο-Σοφοκλή Παπαδόπουλο, το Γλωσσάρι αποτελεί απόσταγμα της διαδικασίας μετάφρασης του βιβλίου του καθηγητή Christian Troelsgård “Byzantine Neumes”, η οποία έχει επίσης εκδοθεί από τις εκδόσεις Fagotto. Οι ορισμοί που παρατίθενται έχουν αλιευθεί κατά κύριο λόγο από το εν λόγω βιβλίο, με κάποιες προσθήκες του ίδιου του επιμελητή, όπου αυτό κρίθηκε απαραίτητο.

Ψαλτικό Κυριακοδρόμιο! Κυριακή μετά την εορτή τής Κοιμήσεως! 16.08.2020

Οι Ακολουθίες τού Εσπερινού, τού Όρθρου και τής Θείας Λειτουργίας σε παρασημαντική τής Κυριακής μετά την εορτή τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου.

Επιλογή, Επιμέλεια και Στοιχειοθεσία μελών: Α) Κωνσταντίνος Γράμπας (porphyrios.gr), Β) Χρήστος Τσακίρογλου, Γ) papline.gr.

Μελίσματα Ψαλτικής (σπγ΄) Κυριακή μετά την εορτή τής Μεταμορφώσεως! 09.08.2020

Μελίσματα Ψαλτικής

Κυριακή μετά την εορτή τής Μεταμορφώσεως

Ήχος Πλ. δ΄, Εωθινό Θ΄

Περιεχόμενα Αναρτήσεως: 

α) "Ως επεσχάτων των χρόνων..." Θ΄ Εωθινό Δοξαστικό τής Οκτωήχου. Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει η Εκκλησιαστική Βυζαντινή Χορωδία Θεσσαλονίκης "Αγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης" υπό την χοραρχία τού Πρωτοψάλτου Εμμανουήλ Δασκαλάκη.

β) "Δόξα σοι τω δείξαντι..." Εκλογή στίχων εκ τής Δοξολογίας. Μέλος Γρηγορίου Πρωτοψάλτου, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Εργαστήρι Ψαλτικής" υπό την χοραρχία τού Πρωτοψάλτου Αθανασίου Παϊβανά.

γ) "Οι τα Χερουβείμ..." Χερουβικός Ύμνος, μέλος Αθανασίου Καραμάνη, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τού Ιερού Ναού Παναγίας Μυρτιδιωτίσσης Αμαλιάδας Αργύρης Ζέζας.

δ) "Αξιον εστίν..." Μεγαλυνάριο τής Θεοτόκου. Μέλος Χαράλαμπου Παπανικολάου σε διασκευή Εμμανουήλ Χατζημάρκου. Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τού Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά Θεσσαλονίκης Ιωάννης Λιάκος.

(Νέα έκδοση) Βυζαντινά μουσικά σημάδια, Troelsgård Christian - Παπαδόπουλος Γεράσιμος-Σοφοκλής (μετάφραση) - Αλεξάνδρου Μαρία (επιστημονική επίβλεψη)

Κυκλοφορεί τον Σεπτέμβριο 2020 από τις εκδόσεις faggoto-books

Μια νέα εισαγωγή στη Μεσοβυζαντινή Σημειογραφία

Από τον 8ο κιόλας αιώνα, εμφανίζονται στο Βυζάντιο οι πρώτες απόπειρες μουσικής καταγραφής, οι οποίες εξελίσσονται και οδηγούν στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος, της λεγόμενης «Μεσοβυζαντινής σημειογραφίας», στα μέσα του 12ου αιώνα.

Τα μουσικά αυτά σημάδια υποβοηθούν την ψαλτική πράξη και διδασκαλία μέχρι και τις αρχές του 19ου αιώνα, οπότε η μεταρρύθμιση της «Νέας Μεθόδου» λαμβάνει χώρα με κέντρο την Κωνσταντινούπολη.

Ο καθηγητής Christian Troelsgård, κορυφαίος σύγχρονος εκφραστής της περίφημης «Σχολής της Κοπεγχάγης», συγκεντρώνει σε αυτό το βιβλίο γνώσεις και εμπειρίες του ιδίου, αλλά και γενικότερα των εκπροσώπων των Monumenta Musicae Byzantinae, σχετικά τόσο με την αποκωδικοποίηση της Μεσοβυζαντινής σημειογραφίας, όσο και με τις ποικίλες πτυχές του Βυζαντινού Άσματος (οκταηχία, γένη μελοποιίας, ρεπερτόριο κ.λπ.).

Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 9η έως 15η Αυγούστου 2020!

Download σε μορφή pdf ΕΔΩ

(Μουσικό κείμενο) Δοξαστικό Αίνων Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος! Μέλος Γερμανού Νέων Πατρών

Το Δοξαστικό των Αίνων τής Δεσποτικής εορτής τής Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος σε μέλος Γερμανου Αρχιερέως Νέων Πατρών (β΄ ήμιση ΙΖ΄ αιώνος).

Την στοιχειοθεσία τού μέλους έκανε ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Παναγίας Κουμαριωτίσης Νεοχωρίου Βοσπόρου Χρίστος Ψωμιάδης τον οποίο ευχαριστούμε θερμά για την άδεια να το αναρτήσουμε στο ιστολόγιό μας!

Download σε μορφή pdf ΕΔΩ

Ψαλτικό Εορτοδρόμιο! Μεταμόρφωση τού Σωτήρος! 06.08.2020

Οι Ακολουθίες  του Εσπερινού, Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας σε παρασημαντική, της Δεσποτικής εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Επιλογή, Επιμέλεια και Στοιχειοθεσία μελών: α) Κωνσταντίνος Γράμπας, β)  papline.gr.

Ψαλτικό Κυριακοδρόμιο! Κυριακή μετά την εορτή τής Μεταμορφώσεως! 09.08.2020

Οι Ακολουθίες τού Εσπερινού, τού Όρθρου και τής Θείας Λειτουργίας σε παρασημαντική τής Κυριακής μετά την εορτή τής Μεταμορφώσεως.

Επιλογή, Επιμέλεια και Στοιχειοθεσία μελών: Α) Κωνσταντίνος Γράμπας (porphyrios.gr), Β) Χρήστος Τσακίρογλου, Γ) papline.gr.

Μελίσματα Ψαλτικής (σπβ΄) Κυριακή Η΄ Ματθαίου! 02.08.2020

Μελίσματα Ψαλτικής

Κυριακή Η΄ Ματθαίου

Ήχος Βαρύς, Εωθινό Η΄

Περιεχόμενα Αναρτήσεως:

α) "Τα τής Μαρίας δάκρυα..." Η΄ Εωθινό Δοξαστικό τής Οκτωήχου. Μέλος Ελευθερίου Γεωργιάδη, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Αντιφωνικό Μέλος" υπό την χοραρχία τού Πρωτοψάλτου Γεωργίου Καμαριάρη.

β) "Δόξα σοι το δείξαντι το φως..." Δοξολογία Αργή. Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου, Ήχος Βαρύς Τετράφωνος (Μπεστενγκιάρ). Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τού Καθεδρικού Ναού Αγίου Ιωάννου τού ΠροδρόμουΝεαπόλεως Θεσσαλονίκης Δήμος Παπατζαλάκης και ο Πρωτοψάλτης τού Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Φιλύρου Θεσσαλονίκης Αθανάσιος Αξενόπουλος.

γ) "Οι τα Χερουβείμ..." Χερουβικός Ύμνος. Μέλος Σπυρίδωνος Υφαντή, Ήχος Βαρύς. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τού Ιερού Καθεδρικού Ναού Αποστόλου Ανδρέου Λονδίνου Θεμιστοκλής Προδρομάκης.

δ) "Άξιον εστίν..." Μεγαλυνάριο τής Θεοτόκου. Μέλος Γρηγορίου Πρωτοψάλτου, Ήχος Βαρύς τετράφωνος. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης τής Μ.τ.Χ.Ε. Παναγιώτης Νεοχωρίτης.