Τετάρτη 9 Νοεμβρίου 2016

Τελετουργικά Θέματα (λα΄) O σολέας και η λειτουργική χρήση του.

O σολέας και η λειτουργική χρήση του.

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Σολέας (ο) ή σολέα (η) ονομάζεται ο υπερυψωμένος χώρος, ο οποίος βρίσκεται στο μέσο του κυρίως ναού, ακριβώς μπροστά από το τέμπλο του Ιερού Βήματος. Η προέλευση της ονομασίας του σολέα έχει πολλές εκδοχές. Ο όρος μπορεί να προέρχεται από τη γαλλική λέξη «seuil» που σημαίνει είδος δαπέδου ή από το λατινικό «solum» που σημαίνει έδαφος ή μικρό ύψωμα ή «solium» με τη σημασία του βασιλικού θρόνου ή έδρας. Ο σολέας ονομαζόταν στη Δύση «senatorium», καθώς αποτελούσε τον χώρο, στον οποίο κάθονταν οι προεστώτες της σύναξης (γερουσία) και αποτελούσε το βήμα των αρχαίων βασιλικών. 

Ο σολέας των παλαιοχριστιανικών βασιλικών οριζόταν από το χώρο μεταξύ του άμβωνα, ο οποίος βρισκόταν στο μέσο του ναού, και του Ιερού Βήματος. Η είσοδος στο σολέα, επομένως, γινόταν μέσω του άμβωνα, με την άνοδο και την κάθοδο από τις κλίμακές του, οι οποίες τον έκαναν προσβάσιμο από δυτικά προς ανατολικά.

Τρίτη 8 Νοεμβρίου 2016

2ο Ιεροψαλτικό Συνέδριο Κρήτης 2 - 4 Δεκεμβρίου 2016 (Πρόγραμμα Συνεδρίου)

 2ο Ιεροψαλτικό Συνέδριο Κρήτης 

 Η Ψαλτική Τέχνη
στη Σύγχρονη Εκκλησιαστική και Κοινωνική Πραγματικότητα 


Χανιά, 2-4 Δεκεμβρίου 2016 


Ο Σύνδεσμος Ιεροψαλτών Νομού Χανίων “Γεώργιος ο Κρης” πραγματοποιεί το 2ο Ιεροψαλτικό Συνέδριο Κρήτης στα Χανιά από 2 έως 4 Δεκεμβρίου 2016 με γενικό τίτλο: “Η Ψαλτική Τέχνη στη Σύγχρονη Εκκλησιαστική και Κοινωνική Πραγματικότητα”. Το συνέδριο θα περιλαμβάνει ομιλίες από έγκριτους προσκεκλημένους ομιλητές, εισηγήσεις συνέδρων στα θέματα ενδιαφέροντος του συνεδρίου, καθώς και απόδοση εκκλησιαστικών μελών από ψαλτικούς χορούς της Κρήτης. 

Εν συνεχεία παραθέτουμε το Πρόγραμμα του Συνεδρίου:


Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2016

Κυριακάτικοι Στοχασμοί! Κυριακή Ζ΄ Λουκά

Κυριακάτικοι στοχασμοί
( Λουκά 8, 41-56)


Πανοσ. Αρχιμ.
π. Χερουβίμ Βελέτζα
Ιεροκήρυκα Ι.Μ. Κερκύρας


Δύο θαύματα του Κυρίου μας Ιησού χριστού περιγράφει η σημερινή Ευαγγελική περικοπή, αυτό της θεραπείας της αιμορροούσης και της θυγατέρας του Ιάειρου. Η μία ήταν μια απλή γυναίκα μέσα στο πλήθος, ο δεύτερος ήταν επιφανής, άρχοντας της συναγωγής. Προσεγγίζουν το Χριστό, ο καθένας με διαφορετικό τρόπο: η αιμορροούσα δεν τολμά καν να ζητήσει από τον Κύριο να τη θεραπεύσει, απλά Τον πλησιάζει και ακουμπά την άκρη των ιματίων Του, και το θαύμα γίνεται. Ο αρχισυνάγωγος ζητά από τον Διδάσκαλο να έλθει στο σπίτι του και να θεραπεύσει τη μονάκριβη κόρη του και ο Χριστός έρχεται και ανασταίνει το κορίτσι, που στο μεταξύ είχε πεθάνει. Και οι δύο όμως, και η αιμορροούσα και ο Ιάειρος, έχουν δύο κοινά στοιχεία: διαθέτουν πίστη και τόλμη. Πιστεύουν ότι ο Χριστός μπορεί να παράσχει την ίαση και τολμούν, ο μεν να το ζητήσει και η δε να αγγίξει τον Κύριο. 

Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (πστ΄) Κυριακή Ζ΄Λουκά!

Μελίσματα Ψαλτικής
Κυριακή Ζ΄Λουκά
Ήχος Γ΄, Εωθινό Θ΄


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:
α) "Κύριε Εκέκραξα - Κατευθυνθήτω" και 2 Στιχηρά του Εσπερινού. Μέλος Αργό Ιακώβου Πρωτοψάλτου, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Πρωτοψάλτης Κωνσταντίνος Κατσούλης συνοδεία Ιεροψαλτών.
β) Πάσα πνοή, Αινείτε και 4 στιχηρά των Αίνων. Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Πρωτοψάλτης Καβάλας Ματθαίος Τσαμκιράνης.
γ) "Ως επ' εσχάτων των χρόνων...". Εωθινό Θ΄, Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Αντωνίου Κερατσινίου Γεώργιος Ρισάνος.
δ) Αργή Δοξολογία. Μέλος Θεοδώρου Φωκαέως, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Αθανασίου Ιωαννίνων κ. Νικόλαος Καραβιώτης και ο Λαμπαδάριος κ. Γεώργιος Ζαρκάδης.
ε) Τρισάγιος ύμνος, Δύναμις. Μέλος Γεωργίου Καρακάση, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο μακαριστός γέρων Εφραίμ Ξηροποταμινός.
στ) Λειτουργικά και Άξιον Εστίν. Μέλος Χαρίλαου Ταλιαδώρου, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης κ. Γρηγόριος Παπαεμμανουήλ και ο Λαμπαδάριος κ. Άγγελος Μαθιουλάκης, πλαισιούμενοι από μέλη του Χορού Ψαλτών "Δομέστικοι Δράμας".

Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2016

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (κ΄) Το Αναστάσιμο Απολυτίκιο του γ' Ήχου. (του Θεοδώρου Ρόκα)

Το Αναστάσιμο Απολυτίκιο του γ' Ήχου

Θεοδώρου Ρόκα 
Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας


"Εὐφραινέσθω τὰ οὐράνια, ἀγαλλιάσθω τὰ ἐπίγεια, ὅτι ἐποίησε κράτος, ἐν βραχίονι αὐτοῦ, ὁ Κύριος, ἐπάτησε τῷ θανάτῳ τὸν θάνατον, πρωτότοκος τῶν νεκρῶν ἐγένετο, ἐκ κοιλίας ᾅδου ἐρρύσατο ἡμᾶς, καὶ παρέσχε τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος".

Κυριακή του γ' ήχου η ερχόμενη Κυριακή κατά την οποία στις Ακολουθίες του Εσπερινού του Σαββάτου, του Όρθρου της Κυριακής και στην Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία ψάλλεται το ως ανωτέρω αναστάσιμο απολυτίκιο. Στο απολυτίκιο αυτό στεκόμενοι στη φράση: "ἐκ κοιλίας ᾅδου ἐρρύσατο ἡμᾶς" μας έρχεται στο νου ένα απόσπασμα από την περίφημη προφητεία του Ιωνά, η οποία μας διηγείται για την κατάποση του προφήτου από το κήτος και τη θαυμαστή του διάσωση και εξέμεσή του στη στεριά ύστερα από 3 μερόνυχτα.

Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2016

(Νέα Κυκλοφορία) Ανθολογία Μελωδημάτων, Κωνσταντίνου Ράπτη

"Μετά από περίπου 20 χρόνια ενασχόλησης με την Βυζαντινή Μουσική (ως μαθητής, ερμηνευτής, δάσκαλος και ιεροψάλτης) αποφάσισα να εκδώσω το πρώτο πόνημα μου. Το παρόν βιβλίο περιλαμβάνει δοξαστικά διαφόρων εορτών του έτους καθώς και τροπάρια του Εσπερινού της Εορτής του Αγίου Δημητρίου. Κατά την γραφή των ύμνων χρησιμοποιήθηκαν οι μουσικές γραμμές των παλαιών διδασκάλων με την προσθήκη αναλύσεων όπως αυτές έχουν διαδοθεί μέχρι σήμερα μέσω της προφορικής παραδόσεως ....  Για την εγγραφή των ύμνων στον υπολογιστή χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα Pandouris 2.1 του κυρίου Πέτρου Κ. Μουστάκα. ..." (Από τον Πρόλογο του Βιβλίου)

Κόστος βιβλίου: 7 € 

Κεντρική Διάθεση: Κωνσταντίνος Ράπτης Τηλ. 6973083771, 6907189015, 26810 79352 (οικ.)
Ιστοσελίδα: http://k-raptis.blogspot.gr/
email:raptismusic@gmail.com

Βίντεο από την πρώτη παρουσίαση του βιβλίου ΕΔΩ

Εν συνεχεία σας παραθέτουμε τα περιεχόμενα του βιβλίου:

Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2016

Τελετουργικά θέματα (λ΄) Ο στίχος «Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς» στη λατρεία. Η θεολογική ερμηνεία και η χρήση του.

Ο στίχος «Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς» στη λατρεία. 

Η θεολογική ερμηνεία και η χρήση του. 

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ


Ο στίχος «Ὑπεραγία Θεοτόκε σῶσον ἡμᾶς» συνιστά μία από τις πλέον αγαπητές και λαοφιλείς εκφράσεις τιμής και δέησης προς τη Θεοτόκο. Η γένεσή του δεν μπορεί να αναχθεί χρονικά σε συγκεκριμένη περίοδο. Η αρχαιότερη μαρτυρία ύπαρξής του απαντάται τον ΙΔ’ αι., στον κώδικα Αθηνών 2062, φ. 95. Η απουσία του σε αρχαιότερες πηγές δεν δηλώνει την προγενέστερη ανυπαρξία του, τουλάχιστον, όμως, μαρτυρά ότι δεν βρισκόταν σε λειτουργική χρήση, παρά μόνο ως στοιχείο της λαϊκής θρησκευτικότητας και λατρείας.

Η θεολογική σημασία του στίχου έχει δεχθεί διαχρονικά ποικίλη κριτική, η οποία μπορεί να περιγραφεί πλήρως στις ακόλουθες δύο θέσεις: α) Ο στίχος «Ὑπεραγία Θεοτόκε σῶσον ἡμᾶς» δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, αφού ενέχει δογματική κακοδοξία. Η σωτηρία του ανθρώπου είναι αποκλειστικά έργο του Θεού και αντικείμενο του σχεδίου της Θείας Οικονομίας, μέσω της ενανθρώπησης και του απολυτρωτικού έργου του Υιού και Λόγου του Θεού, του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδας, στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Ο Θεός είναι ο μόνος που μπορεί να σώσει τον άνθρωπο και κανείς άλλος δεν έχει αντίστοιχη δύναμη, όπως μαρτυρά και ο προφήτης Ησαΐας: «δίκαιος καὶ σωτὴρ οὐκ ἔστι πάρεξ ἐμοῦ» (Ησ. με’, 22). Η θέση αυτή είναι δογματικά ορθή, αλλά απόλυτη, αφού: