Οδοιπορικό στη Βυζαντινή Νάξο (ιβ’) «Το βυζαντινό ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στο Κεραμί»

Οδοιπορικό στη Βυζαντινή Νάξο (ιβ’)

«Το βυζαντινό ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννου στο Κεραμί»

Ειρήνης Βασιλάκη

Aρχαιολόγου

Ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Κεραμείου Νάξου

Λίγο έξω από τον οικισμό Κεραμί της Τραγαίας, μέσα σε έναν ελαιώνα βρίσκεται η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Ανήκει στον τύπο του μονόχωρου τετράγωνου τρουλαίου ναού και έχει εσωτερικές διαστάσεις 2,33 x 3,42 μ.[1]. Εξωτερικά είχε αρχικά τη μορφή ενός κύβου, πάνω στον οποίον επικάθεται ο τρούλος με το κυλινδρικό τύμπανο. Αργότερα έγινε στη δυτική πλευρά μια καμαροσκεπής προσθήκη με μονόλοβο καμπαναριό. Στη νότια πλευρά για λόγους στήριξης έχουν κατασκευαστεί δύο αντηρίδες (εικ. 1, εικ. 2). 

Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 8η έως 14η Ιανουαρίου 2017

Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 8η έως 14η Ιανουαρίου 2017

Για να κατεβάσετε σε μορφή pdf πατήστε ΕΔΩ

Τελετουργικά Θέματα (λθ΄) Η ιστορική εξέλιξη των Θεοφανείων και ο αγιασμός των υδάτων και της κτίσης.

Η ιστορική εξέλιξη των Θεοφανείων και ο αγιασμός των υδάτων και της κτίσης.

Γεωργίου Ζαραβέλα

Θεολόγου

ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Με την εορτή των Φώτων ή Θεοφανείων η Εκκλησία εορτάζει τη Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό σε ηλικία τριάντα ετών από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Η εορτή της Βάπτισης του Χριστού συνιστά αφετηριακό σημείο για την επί γης δημόσια δράση του Χριστού έως τη Σταύρωση, τη Ταφή και την Ανάστασή του. Η εορτή ονομάζεται αλλιώς Θεοφάνεια, εξαιτίας της φανέρωσης και των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας τη στιγμή της Βάπτισης του Κυρίου. Σύμφωνα με τη διήγηση της Καινής Διαθήκης, αλλά και την εικονογράφηση της Βάπτισης, ο Χριστός βρίσκεται μέσα στα νερά του Ιορδάνη βαπτιζόμενος από τον Πρόδρομο, το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται από τον ουρανό με τη μορφή λευκού περιστεριού, ενώ ακούγεται από τους ανοιχτούς ουρανούς η φωνή του Θεού Πατέρα να λέει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο φανέρωσα την ευαρέσκειά μου» (Κατά Ματθαίον γ’, 17). 

Μελίσματα Ψαλτικής (Ϟε΄) Ύμνοι της Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων

Μελίσματα Ψαλτικής 

Ύμνοι της Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων

Περιεχόμενα Αναρτήσεως:

α) "Tι αναχαιτίζεις σου τα ύδατα". Δοξαστικό ΣΤ΄ Ώρας της εορτής των Θεοφανείων. Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο Λαμπαδάριος του Ι.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Αμαρουσίου και Δάσκαλος της Ψαλτικής Τέχνης κ. Κωνσταντίνος Μπουσδέκης.

β) "Την χείρα σου την αψαμένην...". Δοξαστικό Θ΄ Ώρας της εορτής των Θεοφανείων. Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Μετεωρίτικο Ψαλτήρι" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Σπυρίδωνος Σπύρου.

γ) "Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε...". Απολυτίκιο της εορτής των Θεοφανείων. Μέλος Παύλου Βλάστου, Ήχος α΄. Ψάλλει ο Βυζαντινή Χορωδία "Παύλος Βλαστός" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Αντωνίου Μιχελουδάκη.

δ) Μεγαλυνάρια Θεοφανείων. Θ΄ Ωδή της εορτής των Θεοφανείων. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Βασίλειος Νικολαΐδης και ο τ. Άρχων Λαμπαδάριος της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Βασίλειος Εμμανουηλίδης.

ε) "Νάματα Ιορδάνεια...". Δοξαστικό των Αίνων της εορτής των Θεοφανείων. Ήχος Πλ. β΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως κ. Φώτιος Γιαννακάκης.

στ) "Σήμερον ο Χριστός εν Ιορδάνη...". Και νυν των Αίνων της εορτής των Θεοφανείων. Ήχος Β΄. Ψάλλει ο τ. Άρχων Λαμπαδάριος της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Βασίλειος Εμμανουηλίδης.

ζ) "Επεφάνη η Χάρις...". Κοινωνικό της εορτής των Θεοφανείων. Μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου, Ήχος Βαρύς. Ψάλλει η Χορωδία Cappella Romana. Μονοφωνάρης ο Καθηγητής της Βυζαντινής Μουσικολογίας του Ε.Κ.Π.Α. κ. Αχιλλέας Χαλδαιάκης.

η) "Φωνή Κυρίου επί των υδάτων...", "Ως άνθρωπος εν ποταμώ...", "Προς την φωνήν του βοώντος...". Ιδιόμελα και Δοξαστικό του Μ. Αγιασμού. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Παναγιώτης Νεοχωρίτης.

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (κθ΄) Το φως στην υμνολογία της εορτής των Θεοφανείων

Το φως στην υμνολογία της εορτής των Θεοφανείων

Θεοδώρου Ρόκα

Θεολόγου

MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας

Έφτασε ο καιρός του εορτασμού της Μεγάλης Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων, κατά την οποία στην υμνολογία της Ορθοδόξου εκκλησία, αναφορικά με την παρούσα εορτή, προβάλλεται διαρκώς η έννοια του φωτός, η οποία είναι ταυτισμένη με το θεανδρικό πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ο οποίος μέλλει να προσέλθει προς τον Ιορδάνη ποταμό για να βαπτιστεί από τον τελευταίο των Προφητών τον Ιωάννη τον Βαπτιστή ("τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ' αὐτοῦ" Ματθ. 3,13).

(Μουσικό κείμενο) Δύναμις Όσοι εις Χριστόν, μέλος Θεοφάνους Βατοπαιδινού!

Δύναμις "Όσοι Χριστόν..." που ψάλλεται στις Δεσποτικές εορτές 

αντί του Τρισαγίου Ύμνου σε μέλος Θεοφάνους Βατοπαιδινού.

Για Download πατήστε ΕΔΩ

Το ακούτε από το Χορό Ψαλτών "Τρόπος" (2:24 κ.ε.)

Τελετουργικά Θέματα (λη') Οι Μεγάλες και Βασιλικές Ώρες της παραμονής των Θεοφανείων.

Οι Μεγάλες και Βασιλικές Ώρες της παραμονής των Θεοφανείων.

Γεωργίου Ζαραβέλα

Θεολόγου

ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Το τέλος της περιόδου του Αγίου Δωδεκαημέρου, δηλαδή του εορταστικού κύκλου των Επιφανείων του ενανθρωπήσαντος Υιού και Λόγου του Θεού, του Ιησού Χριστού, επιστέφεται στο εορτολόγιο της Ανατολικής Εκκλησίας από την εορτή των Θεοφανείων ή κοινώς των Φώτων. Η ημέρα αυτή φέρνει στο προσκήνιο τη Βάπτιση του Κυρίου σε ηλικία τριάντα ετών, από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, στον Ιορδάνη ποταμό. Ιδιαίτερο στοιχείο του εκκλησιαστικού εορτασμού των Φώτων αποτελεί η τέλεση της ακολουθίας των Μεγάλων και Βασιλικών Ωρών, την παραμονή των Θεοφανείων. 

Η ακολουθία αυτή στην πραγματικότητα δεν είναι μία και ενιαία, αλλά σύνολο τεσσάρων επιμέρους ακολουθιών. Η τέλεση όμως, και των τεσσάρων συνημμένα και μάλιστα χωρίς διακριτή απόλυση και έναρξη μεταξύ τους, οδήγησε στη θεώρησή τους ως μίας ακολουθίας. Οι ακολουθίες αυτές είναι η Πρώτη, Τρίτη, Έκτη και Ενάτη Ώρα, και αποτελούν την πανηγυρική και ειδική για τη δεσποτική εορτή εκδοχή των γνωστών στο μοναστικό τυπικό ακολουθιών των Ωρών. 

Κυριακάτικοι Στοχασμοί! Μορφήν Αναλλοιώτως ανθρωπίνην προσέλαβες! Αναφορά στη δεσποτική εορτή της Περιτομής του Κυρίου

ΜΟΡΦΗΝ ΑΝΑΛΛΟΙΩΤΩΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΝ ΠΡΟΣΕΛΑΒΕΣ.

(Αναφορά στη δεσποτική εορτή της Περιτομής του Κυρίου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ 

Θεολόγου – Καθηγητού.

Η ενανθρώπηση του Θεού Λόγου δεν είναι κάποιο αφηρημένο θεωρητικό σχήμα, ούτε κάποια μυθοπλασία κάποιου ευφάνταστου μυθογράφου, αλλά πραγματικό γεγονός, το οποίο έλαβε χώρα σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο (Γαλ.4:4). Η μεγάλη δεσποτική εορτή της Περιτομής του Κυρίου μας υπενθυμίζει αυτή την μεγάλη αλήθεια και τονίζει ιδιαίτερα την πραγματική ανθρώπινη φύση, την οποία εκών ενδύθηκε, για χάρη της δικής μας σωτηρίας.

Η καθιέρωση του εορτασμού της Περιτομής του Κυρίου από την Εκκλησία, συνέτεινε αναμφίβολα η δράση κάποιων αιρετικών κύκλων της αρχαίας Εκκλησίας, οι οποίοι αρνούνταν την πραγματική ενανθρώπηση του Θεού Λόγου και δίδασκαν την μη πραγματική ενανθρώπηση του Θεού Λόγου. Τέτοιοι υπήρξαν οι αιρετικοί δοκήτες, οι οποίοι δίδασκαν την κακοδοξία ότι δήθεν η ενανθρώπηση του Χριστού έγινε φαινομενικά, «κατά δόκησιν», όπως τόνιζαν. Αυτοί μαζί με τους μαρκιωνίτες, τους μανιχαίους και άλλους αιρετικούς, όλοι τους πρόδρομοι των αιρετικών Μονοφυσιτών του 5ου αιώνα, επιχείρησαν να νοθεύσουν την αλήθεια της Εκκλησίας μας.

Μήνυμα Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Παροναξίας κ. Καλλινίκου ἐπί τῷ νέῳ ἔτει 2017

Μήνυμα τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Παροναξίας

κ. Καλλινίκου ἐπί τῷ νέῳ ἔτει 
2017

Ἀγαπητοί μου ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

Μέ τήν ἔναρξη τοῦ νέου ἔτους μνημονεύουμε μέσα στίς Ἐκκλησίες μας τήν ἑορτή τῆς Περιτομῆς τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ βρέφους Ἐκείνου πού τό εἴδαμε νά γεννᾶται πρίν ἀπό ὀκτώ ἡμέρες ἐντός τοῦ σπηλαίου τῆς Βηθλεέμ καί τώρα τό συναντοῦμε νά καταδέχεται τήν Περιτομή τῆς Σαρκός Του σάν τόν ὁποιοδήποτε συμπατριώτη Του καί ὁμόθρησκό Του. Ὁ Ἰησοῦς μπαίνει μέσα στήν Ἱστορία μέ βήματα ταπεινά, ἀθόρυβα καί διακριτικά. Δέν θέλει νά σκανδαλίσει νά διχάσει ἤ νά ἐξουθενώσει τόν κόσμο, γιά ὃποιο εἶναι ἕτοιμος νά γίνει ὁ Σωτήρας του. Δέχεται νά ἐφαρμοστοῦν ὅλοι οἱ νόμοι καί οἱ διατάξεις πού διέπουν τόν πολιτισμό καί τήν καθημερινότητα τῆς ἐποχῆς Του, παρόλο πού Ἐκεῖνος ἔχει πραγματικά τή δύναμη ὅλα αὐτά νά τά ἀλλάξει. Μένει πιστός στόν τύπο, στόν κανόνα. Δέν ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τοῦ περιβάλλοντος μέσα στό ὁποῖο ἦρθε γιά νά σώσει τον ἄνθρωπο. Γιά τόν Ἰησοῦ Χριστό ἡ ἀνθρώπινη Ἱστορία ἔχει τήν ἀξία της. Στόν κάθε ἄνθρωπο, ἔστω καί ἀπομακρυσμένο ἀπό τόν Θεό, ἀκόμη λάμπει τό θεϊκό μεγαλεῖο πού κατεῖχε ὅταν πλάστηκε ἀπό Ἐκείνον. Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά ἀπογοητεύεται ἀπό τά λάθη του καί τίς ἱστορικές ἀστοχίες του, ὅμως ὁ Σαρκωμένος Λόγος μπορεῖ νά δεῖ καθαρότερα καί νά προσφέρει ἁπλόχερα τό σωστικό Του Φῶς μέσα στήν Ἱστορία.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!!!